·  ANASAYFA  
·  AVRUPA HABER  
·  MEDYA  
·  EKONOMI  
·  FIRMALAR  
·  SPOR  
·  YAZARLAR  
·  BASIN ÖZETLERI  
·  COCUKLAR  
·  KADIN & YASAM  
·  BEDAVA POST  
·  DOWNLOAD  
·  TREIBER  
   
   


ARAŞTIRMA
                                                                                    Lütfü Türkkan
 
 
info@turkpartner.de








Bosna-Hersek'in 4. büyük şehri, "Hersek-Neretva" kantonunun merkezidir. Şehrin ortasından meşhur Neretva nehri geçer. Mostar ismini "Stari Most" (eski köprü) adlı köprüden ve iki tarafındaki kulelerden alır.






1991'deki nüfus sayımında şehrin merkezindeki nüfus 75.865, belediye sınırlarındaki nüfus ise 126.066'ydı. Bunların %34.65'i Boşnaklardan, %33.83'ü Hırvatlardan, %18.97'i Sırplardan oluşuyordu. 2003'te şehir merkezinde yapılan sayımda nüfusun 105.448' çıktığı görüldü. Son etnik dağılım ise şu şekilde: %48.29 Hırvat, %47.43 Boşnak, %3.45 Sırp.



Mimar Sinan'ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından tasarlanan Mostar köprüsü , 9 yılda, 456 kesme taş kullanılarak inşa edildi ve 1566'da tamamlandı. 4 metre genişliğinde, 30 metre uzunluğunda ve nehirden 24 metre yüksekliğindeki köprü, dönemi koşulları dikkate alındığında harikulade bir eserdir ve dünya kültür mirasının önemli bir parçası olarak kabul edilmiştir.









Osmanlı Sultanının Mimar Hayreddin'e, tahta destekler kaldırıldığında köprü yıkılırsa onu idam edeceğini söylediği ve mimarın o gün kendi mezarını kazmaya başladığı rivayet edilir. Ancak köprü yıkılmamış, "429 yıl" ayakta kalmış ve şehirde ticareti canlandırıcı bir işlev görmüştür.



Mostar köprüsü, cesur sporcular tarafından yıllarca bir atlama platformu olarak kullanıldı. Geleneğe göre kentin erkekleri, nişanlılarına cesaretlerini kanıtlamak için düğün öncesinde köprüden atlarlardı.

Şehrin geçmişi 15.yüzyıla kadar uzanır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Hersek bölgesinin en önemli şehriydi. 1878'de Avusturya-Macaristan'ın, I. Dünya savaşı sonrasında ise Yugoslavya'nın bir parçası oldu. Sonraki yıllarda Mostar'da tütün, boksit, aliminyum ve şarap üretimi gelişti. Neretva nehri üzerine hidro-elektrik amaçlı Grabovica, Salakovac ve Mostar barajları yapıldı. Yugoslavya dönemi boyunca önemli bir endüstri ve turizm merkezi oldu.











Bosna-Hersek'in bağımsızlığını ilan etmesinden sonra şehir 1992-1993 yıllarında JNA (Yugoslav ordusu) tarafından 9 ay süreyle kuşatıldı. İlk olarak 3 Nisan'da bombalanan şehirde Hersek Hırvatları 8 Nisan'da Hırvat Savunma Konseyini (HVO) kurdular ve JNA ile mücadeleye başladılar. Buna rağmen JNA kuvvetleri bir süre sonra Mostar'ın stratejik noktalarını ele geçirmeye başladı ve bir çok sivili katletti. Tarihi-kültürel varlıklara yönelik tahribatlar yapmaktan da geri durmadılar. 12 cami, Fransiskan Manastırı, Kotolik Katedrali ve 50.000 kitaplık bir kütüphane bombardıman sonucu yıkıldı. Bir süre sonra Boşnak direniş grupları ve HVO'nun karşı saldırıları sonucu Yugoslav ordusu şehirden atıldı. JNA geri çekilirken de katliamlarını sürdürmekten geri durmadı.

9 Mayıs 1993'te, dünya kamuoyunun Sırp katliamlarına karşı gerekli tepkiyi göstermemesinden cesaret bulan Hırvatlar, daha önce birlikte hareket ettikleri Müslümanlara yönelik acımasız saldırılara başladılar. Kargaşa ortamından yararlanarak Hersek-Bosna'nın merkezi olarak gördükleri Mostar'ı sadece kendilerine ait bir şehir haline getirmek harekete geçtiler. Akla gelebilecek tüm gaddarlıkları yapmaktan geri durmadılar. Bir ara şehrin batı yakasına tamamen hakim oldular ve doğu yakasını vahşice top ateşine tuttular.. Binlerce sivil Müslüman yaşamını kaybetti. Dini ve kültürel niteliği olan eserleri kasten imha ettiler. Osmanlı döneminden kalma bir çok cami ve ev, Sırplara ait bir Ortodoks manastırı yıkıldı.

...Ve nihayet 9 Kasım 1993'te Hırvat topçularının peş peşe 7 atışı sonrası şehre ismini veren, şehrin en büyük sembol değeri olan tarihi taş köprü "Stari Most"(Mostar Köprüsü) yıkıldı. Herhangi bir askeri ve stratejik önemi olmayan Mostar Köprüsü Müslümanlar tarafından inşa edildiği, yüzyıllar boyunca Bosna'da hoşgörü ve kültürel çeşitliliğin sembolü haline geldiği için hedef seçilmişti.

Hırvatlar ele geçirdikleri bir çok Müslüman'ı insanlık dışı şartlar altında uzun süre esir kamplarında tuttular. Taraflar arasında 25 şubat 1994'te ateşkes imzalandı ve şehir iki parçaya bölündü. Mostar bugün çok uluslu bir yönetim tarafından yönetiliyor; ancak savaş döneminde başlayan bölünmeler hala devam ediyor: Hırvatlar nehrin batısında, Müslümanlar doğusunda yaşıyor.

Savaş sonrasında İngiliz güçleri yıkılan Mostar köprüsünün yerine geçici bir demir köprü yaptılar. Ancak 1997'de, UNESCO ve Dünya Bankasının desteğiyle taş köprünün eski haline uygun olarak yeniden inşası çalışmaları başladı. Gerekli fonu Türkiye, ABD, İtalya, Hollanda ve Hırvatistan sağladı. Nehre dökülen beyaz kireçtaşı kurtarılabildiği kadar kurtarıldı ve civardaki taş ocaklarından yenileri de getirtilerek köprü yapımında kullanıldı. Köprünün yeniden inşasını bir Türk firması olan ER-BU gerçekleştirdi. Mostar köprüsü, 23 Temmuz 2004'te yoğun güvenlik önlemleri altında İngiliz Prensi Charles tarafından açıldı. Mostar Köprüsü ve tarihi Mostar kenti, 2005 yılında Dünya Kültür Mirası Listesi'ne eklenmiştir.








Son Savaşta yıkılan veya zarar gören tarihi eserler: Baba Beşirova Cami, Derviş Paşa Bejazidagica Cami, Hadzi Balina Cami, Hadzi Kurtova Cami, Hadzi Ahmet Aga Lakisica Cami, Hadzi Memije Cernice Cami, Hadzi Jahja Cami, Karadjozbegova Cami, Karadjozbegova Medresa Cejvan Cehaja Cami, Cejvan Cehajin Mekteb (Museum), Koski Mehmet Pasina Cami, Koski Mehmet Pasina Medresa, Koski Mehmet Paşa Sadrvan, Kotlina Cami, Kjose Jahja Cami, Ahmeta Curcije Cami, Hadzi Lafina Cami, Nasuh-age Vucijakovica Cami, İbrahim-age Sarica Cami, Sevri Hasan Cami, Yavuz Sultan Selimov Mesdzid, Kujundziluk Carsija Saat kulesi, Radobolja Nehri üzerinde bir köprü, Roznamedzi İbrahim Efendi Cami, Etrafındaki binalarla Musala Imam's headquarters, Birçok tarihi evin bulunduğu Biscevica sokağı, Bjelusine konutu,
Cejvan Cehajin Mekteb (Museum)

SAYFA BAŞI


















Yazarın diğer yazıları:

Mostar

   
SAYFA BASI

| Ana Sayfa | Haberler| Gazeteler | Ekonomi | Firmalar | Spor | Yazarlar 

Copyright © Mima Datentechnik / Jülicherstr.20 / 52070 Aachen / Deutschland
Tel:
+49 (241) 900 57 50 (pbx)  Fax: +49 (241) 99 777 57  
e-posta:
info@Turkpartner.de
Bu site Mima Datentechnik Internet Servisi tarafýndan hazýrlanmaktadýr

Mahmut Aşkar
Bu Günden Korkuyordum
Prof. Dr. Mehmet Ali KÖRPINAR
Ülkemizden çalınan tarihi eserlerimize sahip çıkalım
Prof. Dr. Ümit Özdağ
12 Eylül Öncesi Hesaplaşması ve Sol Kültürel Terör
Haldun Çancı
Türkiye'nin Batı Sorunu
Tevfik Abdin
İstanbul’da BENİ HEP ALDATTILAR...
Yakup Yurt
Kısır Döngü veya Kuyruğunu Isıran Yılan
Fikret Ekin
Oyun İçinde Oyun mu?
Üzeyir Lokman Çaycı
Yolcular
M. Ali Aladağ
Çağdaş Yobazlar
Hasan Kayıhan
Ayrılığın Rengi Hüzün
Veli Kalli
Sorunumuz Kuş Gribi Değil
Prof. Dr. İbrahim Ortaş
Yeni Yıl Bilim ve Üniversitelere Ne Getiriyor, Ne Götürüyor?
Şefik Kantar
Ey Alman, Titre ve Kendine Dön !
Ayten Kılıçarslan
Türkler şiddet kurbanı
Erhan Türbedar
Kosova’ya İki Yeni Bakanlık Devrediliyor (?)
Dr. Nebil Bozdoğan
Ameliyatsız Yüz Gençleştirmede Son Nokta
Orhan Aras
İnsanlık öldü mü?
Serdar Çelebi
Fransa olayları ve Avrupa’da ‘Yeni Irkçılık’
Yakup Tufan
Fransa’nın İmajı
Ali Kılıçarslan
Yeni meclis, eski kafa
Sebahattin Çelebi
kadıköy
Mustafa Can
Bayram Gelince Bir Şeyler Olur Bana Canım....
Nuran Yelkenci
Bin Aydan Daha Hayırlı Olan, Ramazan Ayı
Hidayet Kayaalp
Ertuğrul Gazi Ve Dursun Fakıh Ve...
Yılmaz Kuzucu
Müstesnalar
Betül Parlar
Hey du...
Şensel Aşkın
Bilginin/Doğruların Etkinliği
İsmail Tüysüz
Son İki büyük Revulusyonda İstanbul`un Önemi
Halil Gülel
Gerçek Güzellik
Muhsin Ceylan
Berlin’e hayali bir soru
Ozan Yusuf Polatoğlu
Bir taraf ‘şan’ (!) alıyor
Bir taraf ‘perişan’ oluyor
Sizden Biri
Sen neymişsin be abi?
Alperen Çelik
Yeni Vietnam IRAK
İsmail Altıntaş
İslâm Dininin Engellilere Sağladığı Kolaylıklar
Latif Çelik
Ayný acýyý duyanlar en samimi olanlardýr
Fazlı Arabacı
Yaralı bir bilinç